Kikkawa House, Tokio (1930)
Kikkawa House is een treffend voorbeeld van “een stijlloze stijl” zoals architect Sutemi Horiguchi (1895-1984) zijn eigen werk noemde, doelend op een mix van een internationale moderne architectuur met een regionale, meer eigen Japanse stijl. Horiguchi ontwierp het huis in 1930 voor de welgestelde Japanse baron Motomitsu Kikkawa. De luxueuze woning vertoont Japanse invloeden gecombineerd met elementen van het Nieuwe Bouwen. De horizontaliteit van de verschillende volumes verraden bovendien een dudokiaans spoor.
Sutemi Horiguchi was een belangrijk architect in het Japan van de vorige eeuw. Hij studeerde aan de meest prestigieuze architectuuropleiding van het land, de Tokyo Imperial Universiteit. In 1923, na zijn afstuderen, begon hij aan een ‘Grand Tour’ door Europa. De reis bracht hem ook naar Nederland, waar hij geraakt werd door de ontwerpen van de Amsterdamse School.
De Amsterdamse School met het expressionistische gebruik van baksteen, de gebogen dakvormen, rieten daken en geïntegreerde kunst fascineerden de jonge architect. Uit de vele foto’s die Horiguchi tijdens zijn reis maakte en die alle bewaard zijn gebleven blijkt dat hij ook Hilversum heeft bezocht. Hier fotografeerde hij woonhuizen in Amsterdamse Schoolstijl van Herman Sijmons en Co van Laren, maar ook de architectuur van Dudok: er zijn foto’s bekend van het pompgemaal aan het Laapersveld, het badhuis aan de Bosdrift en de Rembrandtschool.
Terug in Japan publiceerde hij een boek over de Nederlandse architectuur: Gendai Oranda Kenchiku (Hedendaagse Nederlandse Architectuur). Hiermee introduceerde hij de Amsterdamse School in Japan, maar in zijn boek besteedde hij ook aandacht aan de meer functionele architectuur van De Stijl en Oud en aan de architectuur en tuinstadideeën van Dudok.
Horiguchi heeft Dudok niet zelf ontmoet, zegt emeritus-hoogleraar Hiroyasu Fujioka desgevraagd na zijn lezing ’100 jaar Horiguchi’ in museum Het Schip in Amsterdam, bij de tentoonstelling ‘1923: Horiguchi ontmoet de Amsterdamse School’. De invloed van Dudok doet zich vooral gelden in de kubistische opbouw, het gebruik van verschillende volumes en het platte dak, die in enkele van Horiguchi’s ontwerpen zijn terug te vinden, aldus de professor.
En precies dat zien we terug in de Kikkawa residentie. Horiguchi bewoog zich hiermee richting een meer modernistische architectuur. Toch bleef Horiguchi altijd een beetje een expressionist, concludeert Fujioka, met een voorkeur voor contrasten tussen horizontale en verticale vormen en het uitgesproken gebruik van kleuren en kleurtegenstellingen. Net als Dudok, zouden wij eraan toe willen voegen.
Bronnen:
Interview professor Hiroyasu Fujioka dd. 28 september 2023.
Museum Het Schip, Sutemi Horiguchi, Bunriha and the Amsterdam School, uitgave bij tentoonstelling, Amsterdam 2023.
Museum Het Schip, 1923: Horiguchi ontmoet de Amsterdamse School.
Inspired by Dudok | Categorie(ën): Wereldwijd | Tags: 1930, 1930s, Amsterdamse School, Fujioka, Horiguchi, Japan, Nieuwe Bouwen, Tokio, Woonhuis
