Uitvindersbuurt, Ede (2007-2019)
De Uitvindersbuurt in het Gelderse Ede is begin deze eeuw helemaal opnieuw uitgevonden. Er stonden zo’n vijfhonderd portiek- en eengezinswoningen die kort na de oorlog waren gebouwd. De woningen hadden hun beste tijd gehad en de wijk was hard aan vernieuwing toe. Woningcorporatie Woonstede koos voor een stapsgewijze nieuwbouw van 480 huur- en koopwoningen, verdeeld over tien velden rond een nieuw, centraal park.
De plannen voor de nieuwe wijk kwamen begin van deze eeuw tot stand in nauw overleg met de bewoners, ondernemers, scholen en andere organisaties in de Uitvindersbuurt. De bewoners wilden een bouwstijl die zou passen bij de jaren-dertigarchitectuur van de nabijgelegen Enka-wijk. Woonstede wilde dat de nieuwe Uitvindersbuurt een moderne uitstraling zou krijgen en mooi zou aansluiten op het naastgelegen tuindorp Ede-Zuid. Die uitgangspunten, jaren dertig, modern en tuindorp, brachten de woningcorporatie bij Dudok.
Woonstede gaf vier architectenbureaus opdracht om de nieuwe wijk vorm te geven met duidelijke en bekende elementen uit Dudoks beeldtaal. Een vijfde bureau ontwierp de buitenruimten. Om de eenheid in de wijk te bewaken werd in 2006 een Beeldkwaliteitsplan gemaakt door een van de vier architectenbureaus.
Nieuwe Uitvindersbuurt
De wijk is in etappes afgebroken en opnieuw opgebouwd. De sloop van het eerste deel begon in 2007 en de bouw van het vierde en laatste deel werd in 2019 afgerond. In die twaalf jaren verrees in het zuidoosten van Ede een nieuwe Uitvindersbuurt, met sterke horizontale en verticale lijnen, meerdere hofjes, eengezinswoningen en woonblokken van vier verdiepingen, opgetrokken uit een speciaal gebakken, gele en langgerekte baksteen, gemetseld in kettingverband.
De woningen hebben een plat of een rood pannendak. Allemaal hebben ze meerdere elementen uit de vormentaal van de Hilversumse bouwmeester. De deuren met ronde raampjes, de accenten van geglazuurde blauwe stenen, de smalle verticale raamsleuven, doorlopende horizontale raampartijen, ineengeschoven rechthoekige volumes, dwarse ‘boekensteunen’, lage overstekende daken en lange horizontale luifels. De vier bureaus hebben naar hartenlust opgeschept aan de tafel van Dudok en smaakvol gecombineerd met eigen recepten.
Eigen identiteit
Hans Peter van Leeuwen, teammanager van het Ontwikkelteam van Woonstede: “De kracht van de Uitvindersbuurt is dat zowel in de woningbouw als in de buitenruimte voor elk veld is gestreefd naar een eigen identiteit. Als je door de Uitvindersbuurt loopt kom je gezellige binnenpleintjes, prachtige oude bomen en verassende architectuur tegen. Omdat we die oude bomen hebben laten staan heeft de wijk geen nieuwbouwkarakter gekregen.”
