Arnos Grove station, Airbus777/Flickr.com
Bounds Green station, Flickr.com
Cockfosters station, Hugh Llewelyn/Flickr.com
Manor House station, Ewan Munro/Flickr.com
Oakwood station, Hugh Llewelyn/Flickr.com
Southgate station, It's no game/Flickr.com
Turnpike Lane station, Airbus777/Flickr.com
Wood Green station, Nigel Flifford/Flickr.com
Metrostations Picadilly Line, Londen (1931-1933)
Charles Henry Holden (1875-1960) is een beroemde Engelse architect, die we tekort zouden doen door hem alleen als een Dudok-volgeling neer te zetten. Holden heeft een mooi oeuvre van grote en imposante gebouwen op zijn naam.
Bij het grote publiek werd Holden vooral bekend als ontwerper van een groot aantal metrostations in Londen, toen het netwerk tussen 1920 en 1940 sterk werd uitgebreid. Met zijn op Dudok geïnspireerde modernistische ontwerpen zorgde Holden voor een revolutie in het metronetwerk van Londen.In 1915 kwam Holden in contact met Frank Pick, topman van de London Underground Railways. Voor Pick ontwierp Holden een aantal metrostations langs de Northern Line. Ze werden met gejuich ontvangen. “Profetische bakens van het nieuwe tijdperk, prachtig glinsterend in hun schijnwerpers”, schreef de bekende architectuurcriticus P. Morton Shand.
Strakke, geometrische vormen
In 1929 moest ook de Piccadilly Line in Londen worden uitgebreid. Om inspiratie op te doen nam Pick Holden mee op een rondreis door Duitsland, Denemarken, Zweden en Nederland. In Nederland raakte vooral Pick onder de indruk van de werken van Dudok, die ze in Hilversum hadden bezocht. De strakke vormen zonder ornamenten en de functie als leidend element spraken hem bijzonder aan, net als de nachtelijke verlichting van de gebouwen.
Holden ontwierp een serie van acht nieuwe metrostations langs de noordoostelijke uitbreiding van de Piccadilly Line: Manor House, Turnpike Lane, Wood Green, Bounds Green, Arnos Grove, Southgate, Oakwood en Cockfosters. Holdens architectuur was ineens veel gedurfder en stoerder. Het werden functionele ontwerpen in eenvoudige geometrische vormen, gebouwd van baksteen, beton en glas, duidelijk beïnvloed door de Hilversumse bouwmeester. Onder invloed van Pick ontwikkelde Holden een vormentaal “van bakstenen dozen met betonnen deksels die klassiek Georgiaans combineerden met nieuwe materialen en vormen”, zo schreef Eitan Karol in zijn monografie Charles Holden: architect.
Toonbeeld van moderniteit
De nieuwe stations, gebouwd tussen 1931 en 1933, waren een reclame voor het metronetwerk; toonbeelden van moderniteit, snelheid en gebruiksgemak. Hun opvallende, modernistische uitstraling omvatte alles, van architectuur tot perronverlichting en reclameposters. Ze werden bejubeld als het toppunt van modern bouwen.
De glorietijd van Holden eindigde in 1940, toen Pick ontslag nam. Het was duidelijk dat vooral Pick de motor was geweest achter het baksteenmodernisme van Holden. In zijn latere werken greep Holden terug op een romantische bouwstijl, rijkelijk versierd met beelden en ornamenten. Toen hij in 1960 stierf was Holden, zo schreef Karol in zijn monografie, “een anachronisme zonder functie” geworden.
Bronnen:
Eitan Karol, Charles Holden, architect, Donington 2007.
Joshua Abbott, ‘Charles Holden (1875-1960)’.
Trains to beyond, ‘Pick and Holden’.
