Curzon Cinema, Londen (1934)
In 1934 bracht Dudok een bezoek aan Londen. Zijn werk was in die jaren enorm populair onder Britse architecten en kreeg veel navolging. Sir Richard Reilly, architect en hoofd van de prestigieuze School of Architecture in Liverpool, leidde de Hilversumse bouwmeester rond. “Ik nam Dudok mee naar de Curzon Cinema, maar we kwamen niet verder dan het begin van de straat. Hij zei: Dit is ver genoeg. Ik heb geen zin om een van mijn eigen gebouwen te zien,” zo vertelde Reilly later.
En inderdaad, de Curzon Cinema in de sjieke Londende wijk Mayfair, is vintage Dudok. De buurt eiste tevoren dat er geen schreeuwerig gebouw zou worden neergezet. En dus nam architect Francis Lorne (1889-1963) zijn toevlucht tot de harmonieuze en evenwichtige baksteenarchitectuur van Dudok. De voorzijde van de in 1934 geopende bioscoop oogt bescheiden en verhult de enorme art deco-zaal daarachter, die verdiept werd gebouwd. De donkere plint, de in elkaar geschoven rechthoeken, de Raadhuis-achtige balustrades met overhangende bloemen, de strakke luifel boven de ingang, het is de bekende vormentaal van Dudok. Die connectie werd in 1954 nog eens bevestigd in een artikel in The Architectural Review, waarin Dudoks Raadhuis maar ook Frank Lloyd Wrights Robie House worden genoemd als aantoonbare inspiratiebronnen.
Burnet, Tait & Lorne
Francis Lorne was partner in het van oorsprong Schotse bureau Burnet, Tait & Lorne. Het was een van de invloedrijkste en succesvolste bureaus in het Groot-Brittannië van de jaren ’30.
De Curzon was zeker niet het enige werk van Burnet, Tait & Lorne waarbij werd geleund op Dudok. Partner Thomas Smith Tait (1882-1954) was grotendeels verantwoordelijk voor het ontwerp van het Royal Masonic Hospital in Hammersmith, West-Londen. Daar zijn de invloeden van Dudok zo duidelijk dat ze in vrijwel alle publicaties over dat werk worden genoemd. Het rode bakstenen gebouw combineert strakke horizontale lijnen met elegant gebogen balkons en zonneterrassen. Maar de symmetrie van het gebouw is weer niet zo dudokiaans.
Hawkhead Hospital
Het was Taits tweede ziekenhuis in korte tijd. Het witte Hawkhead Ziekenhuis voor Besmettelijke Ziekten in het Schotse Paisley (1932) is een compositie van in elkaar grijpende rechthoekige en ronde vormen aan de uiteinden van een verder symmetrisch gebouw met een imposante ingang in het midden.
Nog een fraai voorbeeld van een dudokian ontwerp van Burnet, Tait & Lorne is de Burlington meisjesschool in Hammersmith & Fulham, Londen. Dit ontwerp is gemaakt door architect Frederick MacManus (1903-1985), destijds assistent van Thomas Tait. English Heritage beschreef het gebouw recent als “een prachtig gerestaureerd monumentaal gebouw in de stijl van Dudok.”
Bronnen:
English Heritage 2010, England’s Schools.
Hardwick, Carol, ‘From Hilversum with Love’, The Society of Architectural Historians, Australia and New Zealand (SAHANZ), 1995.
Joost Meuwissen, W.M. Dudok, Reflexen nr. 8, 1981
Modernist London, Burnet, Tait & Lorne.
