Pompgemaal Liebergerheide, Hilversum (1925-1926)
In 1925 ontwierp Dudok dit elegante gebouwtje voor een pompgemaal voor de Liebergerheide, aan de Minckelersstraat in Hilversum. Het was een van de vele nutsgebouwen die op Dudoks tekentafel werden geboren toen hij directeur Publieke Werken was. Het gebouw bestaat uit twee bouwblokken van verschillende hoogte die haaks op elkaar staan, elk met een ruim overstekend schilddak.
In Nederland woedde op dat moment een discussie over de toekomst van de “Hollandsche molen”, die toen wereldwijd al net zo’n bekend nationaal symbool was als de tulp en de klomp. Het vooruitstrevende kamp bouwde nieuwe, moderne pompgemalen om polders leeg te maken en droog te houden. Anderen pleitten voor bescherming van de klassieke molens als functioneel werktuig, maar ook vanwege hun grote cultuurhistorische waarde in het Nederlandse landschap.
In een ingezonden stuk in het blad De Ingenieur van 24 juni 1926 mengde ingenieur G. J. Meyers zich in de molendiscussie. Hij was eens was met de bezwaren van mensen als de schrijver-journalist Henri Polak en architect dr. Berlage: “De geuite grieven jegens de ingenieurs die met gevoelloze ontwerpen van bemalingsgebouwen het landschap ontsieren, zijn helaas maar al te juist.”
Dat het ook anders kan bewees volgens Meyers de bij zijn brief geplaatste foto van het bemalingsgebouwtje van Dudok, dat toen net in gebruik was genomen: “…ten bewijze dat ook een bemalingsgebouw, hoewel eenvoudig, toch aan hoge aesthetische eischen kan voldoen en aldus een nieuw element van schoonheid in het landschap kan brengen.”
Meyers deed een dringend beroep op ingenieurs die zichzelf daartoe onbekwaam achtten, vooral de hulp van een goede architect als Dudok in te roepen.
Het gemaal is helaas gesloopt. De Canadese Dudokkenner David Harper heeft het gebouwtje nieuw leven ingeblazen met een 3D-model.
