Balfour School, Tel Aviv (±1937)
De Israëlische stad Tel Aviv beleefde vanaf de jaren dertig van de vorige eeuw een enorme bloeiperiode, in wat toen nog het Britse mandaatgebied Palestina was. De bevolking groeide gestaag door de toestroom van joodse immigranten uit de hele wereld. Onder hen ook veel joodse architecten uit Europa, die waren geïnspireerd door Bauhaus en de Internationale Stijl. Zij drukten een groot stempel op de groei van Tel Aviv.
Tussen 1930 en 1948 werden duizenden nieuwe gebouwen neergezet. Zo ontstond een uniek openluchtmuseum van Bauhaus en de Internationale Stijl: de ‘Witte Stad’, die sinds 2003 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat.
Architect Ya’acov Ben-Sira (1899-1994) speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van Tel Aviv. Hij is geboren in Oekraïne als Jacob Schiffman. In 1913 emigreerde hij naar Israël, waar hij zijn nieuwe naam aannam. Als Ben-Sira vocht hij enkele jaren in de Haganah, de paramilitaire organisatie die zich verzette tegen het Britse bestuur van Palestina. In 1921 ging hij naar Londen, waar hij bouwkunde en stedebouw studeerde. Acht jaar later werd hij benoemd tot stadsingenieur van Tel Aviv, een functie die hij tot 1952 zou bekleden. Vooral de geslaagde stedebouwkundige ontwikkeling van Tel Aviv wordt aan hem toegeschreven. Maar ook als architect wordt hij tot de top van Israël gerekend.
Bewonderaar van Dudok
Ben-Sira was een groot bewonderaar van Dudok. Hij reisde in 1935 naar Hilversum om Dudoks werk te bestuderen en was zeer onder de indruk van het Raadhuis, maar ook van Dudoks scholen. Vooral de Bavinckschool en de Calvijnschool, zo blijkt uit zijn dagboeken, die later zijn bestudeerd en beschreven door universitair docent en architect Yossi Klein in Jeruzalem. Ook Ben-Sira ontwierp een aantal scholen, zoals de Balfour School en de Bialik School.
Zelfde inspiratiebronnen
Ben-Sira zou ook zonder die reis naar Hilversum wel prachtige dingen hebben gemaakt. Als tijdgenoot van Dudok deelden ze een aantal inspiratiebronnen. Maar in de werken waar Ben Sira’s naam onder staat zie je toch een spoortje Dudok. En soms wel meer dan dat, zo blijkt uit de foto’s van zijn werken.
Bronnen:
Nitza Metzger-Szmuk - Des maisons sur le sable: Tel-Aviv, mouvement moderne et esprit Bauhaus (2004).
Correspondentie met professor Yossi Klein, department of Archtecture, Bezalel Academy of Arts and Design, Jerusalem.
