Villa Cavrois in het Franse Croix, vlakbij Lille, is een van de bekendste Dudokiaanse gebouwen in het buitenland. Zelfs in de folder van het drukbezochte monument staat zwart op wit dat architect Robert Mallet-Stevens bij het ontwerp geïnspireerd was geraakt door het werk van zijn tijdgenoot Dudok. En als de meestal nogal chauvinistische Fransen dat zelf al beweren, wie zijn wij dan om dat in twijfel te trekken?
Robert Mallet-Stevens (1886 – 1945) was naast Le Corbusier een van de belangrijkste Franse aanhangers van het Nieuwe Bouwen, een moderne strakke bouwstijl die ontstond in de jaren ’20. Maar Mallet-Stevens was minder radicaal dan Le Corbusier. Hij vond de esthetische kant van zijn werk belangrijker dan een streng toegepaste vormentaal. Net als Dudok.
Nadat hij naam had gemaakt met Villa Noailles in Hyères, een paleis van 2000 vierkante meter met zestig slaapkamers, een zwembad en een tennisbaan, werd Mallet-Stevens in 1928 benaderd door de steenrijke Franse textielmagnaat Paul Cavrois. Die wilde een grote, landelijke villa, gebaseerd op de nieuwste inzichten en voorzien van alle moderne gemakken.
Mallet-Stevens nam ruim de tijd. De eerste schetsen van de villa dateren van 1929. In datzelfde jaar bracht de architect een bezoek aan Dudok en de bouwplaats van het Raadhuis. In een briefwisseling, later dat jaar, schreef Dudok dat het “een van de aangenaamste bezoeken was die hij ooit heeft gehad”, waarvoor hij zijn ‘confrère’ hartelijk bedankte. En hij gaf hem het adres van de fabriek in Tegelen, die de gele steen van het Raadhuis had gebakken. Of Mallet-Stevens diezelfde steen daar heeft besteld is niet bekend. Feit is wel dat Villa Cavrois uit een vergelijkbare gele, platte steen is opgetrokken, mét de kenmerkende schuine Dudok-voeg die de horizontale lijnen versterkt.
Dat is op het oog dan ook meteen de grootste overeenkomst tussen beide gebouwen. Maar volgens de Vlaamse architect en Dudokkenner Marc Dubois is ook in de gevelcompositie een verwantschap met Dudok aanwijsbaar. Net als het Raadhuis is Villa Cavrois een totaalontwerp, tot in de kleinste details. Van deurknop tot vloerkleed, alles is door Mallet-Stevens ontworpen. Hij koos ook de kunstvoorwerpen uit. Een perfectionistisch trekje dat hij deelde met Dudok.
De bouw van Villa Cavrois duurde twee jaar. Het resultaat was, zeker voor die tijd, verbluffend. Mallet-Stevens had een modern kasteel gebouwd, met 1800 vierkante meter woonruimte en ruim 800 vierkante meter terras. De oprijlaan staat expres schuin op de 60 meter brede voorgevel, waardoor deze nog breder en imposanter lijkt. In de riante tuin ligt een 70 meter lange spiegelvijver, recht voor het huis.
“Binnen en buiten regeert de horizontale lijn, waardoor alles optisch wordt vergroot. Elk vertrek is opgebouwd uit een andere exotische hout- of marmersoort. De wanden zijn fris en mintgroen geschilderd, daglicht valt overal riant naar binnen. Verwarming, luchtcirculatie, indirecte verlichting, telefoon, draadloze intercom, centrale radio, goederen- en personenliften, ingebouwde klokken, alles was er. Toen al,” schreef weekblad Elsevier bewonderend in 2015.
De familie Cavrois woonde in de villa tot 1985, met een onderbreking in de Tweede Wereldoorlog toen de Duitsers er 200 soldaten in legerden. In de jaren daarna werd het verlaten pand geplunderd en bezet door krakers. In 1990 werd de villa een nationaal monument, maar pas in 2008 werd begonnen aan een grootscheepse restauratie die tot 2015 zou duren en 23 miljoen euro zou kosten. Nu ligt Villa Cavrois er weer in volle glorie bij, als icoon van de moderne architectuur in Frankrijk. Het meesterwerk van Robert Mallet-Stevens trekt jaarlijks tienduizenden bezoekers.
Bronnen:
Groeten uit Croix Villa Cavrois door Mallet-Stevens, Marc Dubois. De Architect, 16 april 2015
Dudoks invloed goed zichtbaar in modernistische Villa Cavrois, Ivo Weyel. Elsevier Weekblad, 13 augustus 2015
https://www.kunstbus.nl/architectuur/Robert+Mallet-Stevens.html
Villa Cavrois, woning in Dudok-stijl in Frankrijk, Bart-Jan van Oel. Gooi- en Eemlander 16 oktober 2018
Een korte videoimpressie van Villa Cavrois, september 2018: