Boekhandel Van Kloeten, Leiden (1933-1935)
Henk Lamberts (1895-1973) was een selfmade architect. Als zoon van een aannemer droomde hij van de HBS en een studie bouwkunde, maar zijn vader stuurde hem naar de ambachtsschool. Daarna moest hij aan het werk in het timmerbedrijf van de familie in Apeldoorn. Lamberts gaf zijn ambitie echter niet op: na vijftien jaar avondstudie mocht hij zich alsnog architect noemen.
In 1923 trad hij in dienst bij het Rotterdamse bureau Granpré Molière, Verhagen en Kok. Hij ontwierp er onder meer nieuwbouw in Schoten, duidelijk beïnvloed door de Amsterdamse School en goed ontvangen in de vakpers. Een poging om zelfstandig architect te worden liep stuk op ziekte en de economische crisis, die de bouw vrijwel stillegde. Daarom ging Lamberts in 1931 werken bij Gemeentewerken Leiden — dezelfde dienst waar Willem Dudok achttien jaar eerder zijn loopbaan was begonnen.
Daar werkte hij onder meer aan het nieuwe Leidse stadhuis van C.J. Blaauw, wiens ontwerp in 1929 was verkozen boven dat van Dudok. Twee jaar later kreeg Lamberts van boekhandelaar Van Kloeten de opdracht voor een nieuw winkelpand met woonhuis aan de Breestraat. Hij ontwierp het in zijn vrije tijd; zijn vaste baan opzeggen was in crisistijd te riskant.
Opus Magnum
Het resultaat, Breestraat 52, werd zijn opus magnum. Het Raadhuis van Hilversum was vermoedelijk een belangrijke inspiratiebron. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed noemt het pand gebouwd in de strakke, functionalistische stijl van het Nieuwe Bouwen, met invloeden van Dudok en J.W.E. Buys. Dankzij een stalen skelet en veel beton verrees het gebouw binnen enkele maanden. De buitenmuren waren vooral bekleding: uitgevoerd in gele geglazuurde baksteen, met blauwe accenten die sterk aan Dudok doen denken.
Opvallende lichttoren
Het opvallendste element was de naar voren springende lichttoren, waardoor de boekhandel al van verre herkenbaar was. Die toren lijkt een bescheiden eerbetoon aan de ranke zuil-met-diamant van Dudoks Rotterdamse Bijenkorf. Lang brandde de lantaarn niet: voor het vervangen van de lamp moest de brandweer komen en de straat worden afgezet.
Lamberts verbouwde het pand zelf nog in 1969. Tot in de jaren tachtig bleef het boekhandel; sinds 2000 is het rijksmonument. Zijn eigen carrière bleef bescheiden. Zijn kleinzoon schreef droogjes dat “tact hem niet verweten kon worden”. Kort voor zijn dood gooide Lamberts zijn complete archief weg, omdat hij dacht dat niemand er nog belangstelling voor had.
Bronnen:
Henk Lamberts, Architect (1895-1973), http://www.fransmensonides.nl/homepage/lamberts.htm
Breestraat 52, Leiden, monumentenregister Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
Een beeld van baksteen; Leidse bouwkunst 1918-1939, Dienst Bouwen en Wonen van de Gemeente Leiden, Marieke Hillen.
