Missions To Seaman Building, Port Melbourne (1937)
Dit voormalige zeemanshuis in Port Melbourne, in de Australische staat Victoria, was een van de vele tientallen zeemanshuizen die vanaf 1856 over de hele wereld zijn opgericht door The Missions to Seaman, een christelijke organisatie die zich inspant voor het welzijn van zeelieden. De organisatie bestaat nog steeds en heet nu The Mission to Seafarers.
De financiering voor dit aan de haven van Melbourne gelegen onderkomen voor zeelieden kwam van ondernemer en filantroop Alfred M. Nicholas (1881-1937), die met zijn broer George rijk geworden was in de farmacie. Zij gebruikten hun vermogen om vaak zeer grote giften aan verschillende liefdadigheidsinstellingen te doen, variërend van ziekenhuizen en universiteiten tot opvanghuizen en zomerkampen.
Art Deco
Het zeemanshuis in Port Melbourne werd in 1937 gebouwd naar een ontwerp van de Australische architect Harry Norris (1888-1966). Norris was huisarchitect van de familie Nicholas. Sinds 1920 had hij een succesvolle architectuurpraktijk in Melbourne. Hij stond bekend om zijn introductie van de Art Deco in grote commerciële gebouwen. Inspiratie deed hij op tijdens zijn talrijke reizen naar de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk.
Europese modernistische invloeden
Het zeemanshuis was sterk beïnvloed door de modernistische architectuur in Europa, en vooral door het werk van Dudok. Volgens onderzoekster Carol Hardwick is de invloed van Dudok op de Australische architectuur tussen 1930 en 1955 niet te overschatten. De verspreiding van Dudoks vormentaal in Australië is aanzienlijk. Door afbeeldingen en artikelen in tijdschriften, maar ook door eigen foto’s en lezingen van architecten die vanuit Australië enige tijd in het Verenigd Koninkrijk werkten. Vandaaruit reisden zij door Europa, en veelal ook naar Nederland, om kennis op te doen van de moderne architectuur.
Halfronde uitbouw
Of Norris op een van zijn reizen ook Nederland heeft aangedaan is niet bekend. Maar de dudokiaanse kenmerken zijn onmiskenbaar. Het bakstenen gebouw had een kruisvormig ontwerp, met een grote hal, een kapel, recreatieruimten beneden en slaapzalen en een zonneterras op de eerste verdieping. Centraal stond, naar goed dudokiaans gebruik, een hoge kloktoren. De halfronde uitbouw komt volgens onderzoekster Carol Hardwick overeen met die van de Adelaide Boys’ High School, welke een directe verwijzing is naar Dudoks Lorentzschool.
Ondanks vele protesten van erfgoedorganisaties is het Missions to seaman building in 1994 gesloopt
Bronnen:
Hardwick, Carol, The dissemination and influence of Willem M. Dudok’s work in the climate of modernism in architecture in Australia 1930- 1955, Proefschrift Faculty of Architecture University of Sydney, 1998. Download via http://hdl.handle.net/2123/18154 (21-8-2019).
City of Darebin, Harry Albert Norris.
Victorian Heritage Database, Former Missions to Seamen Building.
