MTS, Leeuwarden (1934-1935)
Op zaterdagochtend 28 november 1931 vertrok Andries Baart om 7 uur uit Leeuwarden. Om half 11 werd hij verwacht in het Raadhuis van Hilversum, voor een afspraak met Willem Dudok. Baart had een missie. “Wij willen gaarne in ’t Noorden met onze groote bouwmeesters mee leven en de bouwkunst onder de belangstellende menschen brengen”, schreef hij aan Dudok.
Samen zouden zij tekeningen en foto’s uitzoeken voor een solotentoonstelling over Dudoks werk in het Princessehof in Leeuwarden. Dudok kennende zal hij Baarts lange reis niet alleen met archiefmateriaal hebben beloond, maar hem ook hebben rondgeleid door het Raadhuis — en misschien zelfs door Hilversum.
Andries Baart sr. (1885-1969), geboren in Hoorn, had toen al een indrukwekkende loopbaan achter de rug. Hij werkte als bouwkundig tekenaar en leraar in Haarlem, Leiden, Den Haag — waar hij chef-tekenaar was bij de bouw van het Vredespaleis — en Nijmegen. Na functies aan ambachtsscholen in Leeuwarden en Amersfoort vestigde hij zich in 1920 definitief in Leeuwarden, waar hij een eigen architectenbureau begon. Hij ontwierp woningen, woningbouwcomplexen, gezondheidsinstellingen en bejaardencentra en speelde een actieve rol in het Friese architectuurleven.
Dudokiaanse trekken
De tentoonstelling in het Princessehof werd de eerste solotentoonstelling over Dudok in Nederland. Baart organiseerde haar, koos de werken uit, hield bij de opening een uitvoerige lezing en leidde bezoekers rond. Het is dan ook niet verwonderlijk dat in zijn eigen werk soms dudokiaanse trekken zichtbaar zijn.
Dat begon al bij de Nijverheidsschool in Velsen uit 1927, waarin elementen van Dudoks Oranjeschool doorklinken. In de Ambachtsschool in Zwolle uit 1932, ontworpen met stadsarchitect Lourens Krook, worden de Hilversumse invloeden duidelijker: een entree en trappenhuis als schakel tussen twee vleugels, horizontale raamroeden en een heldere compositie.
Raampje als knipoog
Het meest dudokiaans is echter de MTS in Leeuwarden, ontworpen door Baart in 1934-1935, waar hij zelf als docent bouwkunde aan verbonden was. De Leeuwarder Courant prees vlak voor de opening de “duidelijke uitbeelding van de beide vleugels en hoekpartij” en herkende daarin de zakelijke, moderne richting van de architectuur. En dat ene ronde raampje — in Zwolle én Leeuwarden — lijkt haast een knipoog naar de grote bouwmeester uit Hilversum.
De MTS werd in 2001 rijksmonument en in 2005 verbouwd tot appartementencomplex.
Bronnen:
Correspondentie Dudok, Het Nieuwe Instituut, Rotterdam, Dudok, W.M. (Willem Marinus)/Archief (DUDO), inv.nr. DUDOd252.
MTS Leeuwarden, Monumentenregister Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
Ambachtsschool Zwolle, Monumentenregister Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
De Leeuwarder Courant via www.delpher.nl.
