Villa Arioso, Amersfoort (1937)
Wie als beginnend architect zijn eerste gebouw ziet verrijzen, hoopt op lof. Voor Herman Sijmons liep dat anders. Het Bouwkundig Weekblad oordeelde in 1913 vernietigend over zijn kerk in Amsterdam en verweet hem stijlloos kopieerwerk, te veel in de geest van Berlage. Toch bleven opdrachtgevers hem trouw en al snel volgden er nieuwe kerkgebouwen.
Sijmons (1881–1961), geboren in Amsterdam, begon als timmerman, opgeleid door zijn vader. Zonder formele academische route werkte hij zich via zelfstudie, cursussen en privélessen op tot architect. In 1912 opende hij zijn eigen bureau. Na een korte periode bij Publieke Werken in Amsterdam vestigde hij zich in Blaricum, waar zijn loopbaan echt tot bloei kwam. Vanuit het Gooi bouwde hij een veelzijdig oeuvre op: kerken, woonhuizen, winkelpanden en complete woonwijken.
Zijn stijl was allesbehalve statisch. Voor kerken koos hij vaak een sobere, zakelijke vormgeving met invloeden van Berlage en Frank Lloyd Wright. In de jaren twintig werkte hij in de expressieve trant van de Amsterdamse School. Een decennium later verschoof zijn voorkeur naar het zakelijk expressionisme, verwant aan het werk van Willem Marinus Dudok.
Die invloed is het duidelijkst zichtbaar in Villa Arioso in Amersfoort, gebouwd in 1937 voor opdrachtgever A. Sulzer. De villa vertoont duidelijke echo’s van Dudoks Multatulischool en het Raadhuis van Hilversum. Volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is het een “gaaf en goed voorbeeld van villabouw in zakelijk expressionistische stijl met invloeden van F.L. Wright en W.M. Dudok.” Het is bovendien het enige bekende ontwerp van Sijmons dat zo nadrukkelijk tegen Dudoks werk aanleunt.
Niet toevallig
De verwantschap was niet toevallig. Sijmons en Dudok kenden elkaar goed en werkten samen in diverse schoonheidscommissies in het Gooi. In 1923 schreef Sijmons een lovend stuk over Dudoks werk in Hilversum: “Het rommelige dat Hilversum’s specialiteit leek te zijn, heeft reeds op vele punten plaats geruimd voor landelijk stedenschoon, dat alom de aandacht tot zich trekt en dat waardig bekroond zal worden door zijn onvergetelijke raadhuis, waarvan wij het voorrecht hadden de plannen te mogen aanschouwen.”
Wolkenkrabber
Zijn netwerk in de schoonheidscommissies leverde Sijmons veel opdrachten op. Toch bleef één droom onvervuld: een wolkenkrabber ontwerpen. In 1922 deed hij mee aan een beroemde prijsvraag van de Chicago Tribune, maar zonder succes. Teleurgesteld verbood hij later publicatie van zijn ontwerp.
Villa Arioso staat er nog altijd, als rijksmonument én als tastbaar bewijs van een architect die zich steeds opnieuw uitvond – en even, heel even, dicht in de buurt kwam van Dudok.
Bronnen:
Architecten van Hilversum, deel 2: 1915-1940, p. 204-215. Uitgeverij Verloren, 2022
Villa Arioso in Amersfoort, monumentenregister Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Inspired by Dudok | Categorie(ën): Nederland interbellum | Tags: 1930s, 1937, A. Sulzer, Amersfoort, Rijksmonument, Sijmons, Villa, Villa Arioso
